General
NFTs trên Solana

NFTs trên Solana

Chuẩn NFT Core và NFT nén

Các NFT Core và NFT Nén

Token Metadata sử dụng hai tài khoản cho mỗi NFT: SPL Token mint + metadata PDA. Hoạt động, nhưng tốn kém. Metaplex Core đơn giản hóa với một tài khoản chứa tất cả. NFT nén đi xa hơn: hàng triệu NFT trong một tài khoản sử dụng cây Merkle.

Core cung cấp kiến trúc sạch hơn. NFT nén cho phép mở rộng quy mô lớn. Cả hai đều giảm chi phí đáng kể.

Metaplex Core: NFT đơn tài khoản

Token Metadata NFT yêu cầu:

  • Mint account (82 bytes, 0.00144 SOL để thuê)

  • Metadata PDA (~700 bytes, 0.012-0.02 SOL để thuê)

  • Tổng cộng: ~0.015 SOL mỗi NFT

Metaplex Core NFTs yêu cầu:

  • Một tài khoản Core Asset (~300-400 bytes, 0.006-0.008 SOL để thuê)

  • Tổng cộng: ~0.007 SOL mỗi NFT

Rẻ hơn 50% , đơn giản hơn, không phụ thuộc vào SPL Token.

Cách hoạt động của Core:

Tài khoản Core Asset chứa tất cả:

rust
pub struct Asset {
    pub key: Key,
    pub owner: Pubkey,
    pub update_authority: Pubkey,
    pub name: String,
    pub uri: String,
    pub seq: u64,  // Sequence number for updates
}

Không có tài khoản mint riêng, tài khoản token, hoặc sự tham gia của chương trình SPL Token—chương trình NFT thuần túy xử lý mọi thứ.

Chuyển:

Việc chuyển Token Metadata liên quan đến chương trình SPL Token (chuyển token từ một tài khoản token này sang tài khoản token khác).

Chuyển NFT Core xảy ra hoàn toàn trong chương trình Core (thay đổi trường owner trong tài khoản Asset).

Xác thực đơn giản hơn. Ít tài khoản hơn. Chi phí tính toán thấp hơn.

Metadata:

Cùng phương pháp JSON off-chain. URI trỏ đến Arweave/IPFS. Tài khoản on-chain lưu trữ dữ liệu tối thiểu (tên, URI, chủ sở hữu).

Bộ sưu tập, bản quyền, các thuộc tính hoạt động tương tự. Khác chương trình, cùng khái niệm.

Lợi thế của Core

Chi phí:

Rẻ hơn 50% mỗi NFT. Bộ sưu tập 10,000 NFT: tiết kiệm ~75$ cho tiền thuê.

Đơn giản:

Một tài khoản thay vì hai. Ít PDA hơn để suy ra. Xây dựng giao dịch ít phức tạp hơn.

Hiệu suất:

Tài khoản nhỏ hơn = ít dữ liệu để đọc/ghi. Giao dịch nhanh hơn. Sử dụng tính toán thấp hơn.

Linh hoạt:

Hệ thống plugin cho hành vi tùy chỉnh. Thêm thực thi bản quyền, hạn chế chuyển nhượng, logic tùy chỉnh mà không cần thay đổi giao thức.

Nhược điểm của Core

Tiêu chuẩn mới:

Ít được kiểm nghiệm trong thực tế. Mới vừa xuất hiện không lâu. Một số công cụ/tích hợp vẫn chưa kịp hỗ trợ.

Tương thích:

Các chương trình mong đợi Token Metadata SPL Tokens sẽ không hoạt động với Core assets. Yêu cầu hỗ trợ Core rõ ràng.

Các thị trường đang thêm hỗ trợ Core nhưng Token Metadata phổ biến hơn.

Chuyển từ chuẩn khác:

Các bộ sưu tập Token Metadata hiện có không thể dễ dàng di chuyển. Sẽ yêu cầu đúc các phiên bản Core mới.

NFT Nén: Kiến trúc cây Merkle

Các NFT thường (Token Metadata hoặc Core): Một tài khoản cho mỗi NFT. 1 triệu NFT = 1-2 triệu tài khoản = $15,000-30,000 tiền thuê.

NFT Nén: Nhiều NFT trong một tài khoản cây Merkle. 1 triệu NFT trong một cây = ~$500.

Cách hoạt động của NFT nén:

Cây Merkle lưu trữ các hàm băm của dữ liệu NFT, không phải dữ liệu đầy đủ. Tài khoản cây chứa hàm băm gốc và các bằng chứng.

NFT "tồn tại" như là thành viên được chứng minh trong cây. Không có tài khoản riêng cho mỗi NFT.

Cấu trúc cây:

text
Tree Account
├─ Max depth (determines capacity)
├─ Max buffer size
├─ Root hash
└─ Proofs for all NFTs

Cây có độ sâu 14 = tối đa 16,384 NFTs. Cây có độ sâu 20 = tối đa 1,048,576 NFTs. Cây có độ sâu 30 = tối đa 1,073,741,824 NFTs (hơn một tỷ).

Chi phí thuê tài khoản cây phụ thuộc vào độ sâu, không phải số lượng NFT thực sự được đúc. Thanh toán một lần cho dung lượng lưu trữ tối đa cần thiết, lấp đầy dần dần.

Hoạt động của NFT Nén

Tạo cây:

typescript
const tree = await createTree(umi, {
    maxDepth: 14,         // 16,384 NFT capacity
    maxBufferSize: 64,
});

Chi phí: ~$10-500 tùy thuộc vào độ sâu. Thanh toán một lần cho tài khoản cây.

Đúc NFT nén:

Cập nhật cây với bằng chứng NFT. Không tạo tài khoản mới.

typescript
await mintToCollectionV1(umi, {
    tree: tree.publicKey,
    leafOwner: owner,
    metadata: {
        name: "My NFT #1",
        uri: "https://arweave.net/...",
    },
});

Chi phí: ~$0.0001 mỗi lần đúc (chi phí cập nhật bằng chứng).

Chuyển NFT:

Cập nhật bằng chứng cây, thay đổi chủ sở hữu. Yêu cầu bằng chứng về quyền sở hữu hiện tại.

typescript
await transfer(umi, {
    tree: tree.publicKey,
    leafOwner: currentOwner,
    newLeafOwner: newOwner,
    proof: ownershipProof,
});

Việc xác minh bằng chứng đảm bảo chỉ chủ sở hữu thực sự mới có thể chuyển NFT. Cập nhật cây thay đổi hồ sơ quyền sở hữu.

Đọc NFT nén:

Không thể đọc trực tiếp từ cây (chỉ có hàm băm). Cần sử dụng các bộ lập chỉ mục (indexer).

Các indexer theo dõi các cập nhật của cây, duy trì cơ sở dữ liệu về trạng thái hiện tại. DAS (Digital Asset Standard) API cung cấp các truy vấn.

Ví tiền truy vấn các indexer, không phải cây trực tiếp. Các indexer trả về dữ liệu NFT, quyền sở hữu, metadata.

Các đánh đổi khi sử dụng NFT nén

Tiết kiệm chi phí lớn:

1 triệu NFT:

  • Token Metadata: $28,800 tiền thuê

  • Core: $7,000 tiền thuê

  • Compressed: $500 cây + $100 đúc = $600 tổng

Rẻ hơn 48 lần so với Token Metadata, 12 lần so với Core.

Yêu cầu sử dụng các bộ lập chỉ mục:

Không thể truy vấn trực tiếp từ cây. Phải sử dụng các bộ lập chỉ mục (Helius, Triton, v.v.).

Các bộ lập chỉ mục là các dịch vụ tập trung. Nếu bộ lập chỉ mục gặp sự cố, không thể đọc dữ liệu NFT.

Quỹ Solana điều hành bộ lập chỉ mục công cộng (DAS API), nhưng thêm phụ thuộc.

Chuyển NFT phức tạp hơn:

NFT thường: Chỉ cần ký giao dịch chuyển.

NFT nén: Đính kèm theo bằng chứng quyền sở hữu. Bằng chứng phải là trạng thái hiện tại (từ trạng thái cây mới nhất).

Giới hạn chuyển đồng thời:

Nhiều giao dịch chuyển đồng thời đến cùng một cây có thể xung đột. Cập nhật cây là tuần tự.

Các ứng dụng có thông lượng cao cần phối hợp cẩn thận.

Khi nào nên sử dụng từng tiêu chuẩn

Sử dụng Token Metadata khi:

Việc tương thích là tối quan trọng. Mọi công cụ đều hỗ trợ nó.

Dự án hiện tại đã sử dụng nó.

Cần NFT lập trình được (pNFTs yêu cầu Token Metadata).

Không thể phụ thuộc vào các bộ lập chỉ mục (muốn đọc trực tiếp trên chuỗi).

Sử dụng Core khi:

Bắt đầu dự án mới, muốn thực thi tốt nhất.

Chi phí thấp hơn là quan trọng (rẻ hơn 50% so với Token Metadata).

Kiến trúc đơn giản hơn được ưa thích.

Sẵn sàng kiểm tra trên thị trường/công cụ hỗ trợ.

Sử dụng NFT nén khi:

Quy mô là quan trọng (hàng triệu NFT).

Tối ưu hóa chi phí là quan trọng (rẻ hơn 100 lần so với bình thường).

Có thể phụ thuộc vào các bộ lập chỉ mục (tập trung chấp nhận được).

Các trường hợp sử dụng: trò chơi (hàng triệu vật phẩm), chương trình khách hàng thân thiết (hàng triệu thành viên), bộ sưu tập lớn, vé sự kiện ở quy mô lớn.

Các ví dụ thực tế

Mad Lads (NFT nén):

Bộ sưu tập 10,000 NFT sử dụng NFT nén. Nhóm Backpack trình diễn khả năng mở rộng.

Chọn nén để tiết kiệm chi phí và trình diễn kỹ thuật.

Drip Haus (NFT nén):

Các NFT thời trang. Hàng nghìn món đồ thời trang kỹ thuật số.

Nén cho phép đúc hàng loạt với chi phí hợp lý cho các đợt phát hành thời trang.

Tensor (Thị trường):

Hỗ trợ Token Metadata, Core và NFT nén.

Hiển thị tất cả ba tiêu chuẩn khả thi trong thực tế.

Star Atlas (Trò chơi):

Hàng nghìn vật phẩm trong trò chơi dưới dạng NFT.

Sử dụng nén để mở rộng quy mô (tàu, vũ khí, tài nguyên).

Hầu hết các bộ sưu tập lớn (Token Metadata):

Okay Bears, DeGods, Famous Fox Federation đều sử dụng Token Metadata.

Tiêu chuẩn này vẫn là phổ biến nhất cho các dự án đã được thiết lập.

So sánh thực tế

Chi phí bộ sưu tập 10,000 NFT:

Tiêu chuẩnTiền thuêĐúcTổngMỗi NFT
Token Metadata$288$0~$300$0.03
Core$70$0~$75$0.0075
Compressed$50 (cây)$1~$55$0.0055

Chi phí bộ sưu tập 1,000,000 NFT:

Tiêu chuẩnTiền thuêĐúcTổngMỗi NFT
Token Metadata$28,800$0~$29,000$0.029
Core$7,000$0~$7,000$0.007
Compressed$500 (cây)$100~$600$0.0006

Sự khác biệt về quy mô là đáng kể. NFT nén cho phép các ứng dụng bất khả thi có thể thực hiện được với chi phí NFT thông thường.

Lựa chọn tiêu chuẩn của bạn

Khung quyết định:

  1. Bao nhiêu NFT? (dưới 10K: bất kỳ tiêu chuẩn nào. Trên 100K: xem xét nén)

  2. Cần tương thích tối đa? (Có: Token Metadata. Không: Core hoặc Nén)

  3. Có thể phụ thuộc vào các bộ lập chỉ mục? (Không: tránh nén. Có: nén là tùy chọn)

  4. Nhạy cảm với chi phí? (Cao: Core hoặc Nén. Trung bình: Token Metadata ổn)

  5. Dự án hiện có? (Có: có lẽ giữ nguyên tiêu chuẩn hiện tại. Không: đánh giá tất cả các tùy chọn)

Chuyển tiêu chuẩn là khó khăn:

Một khi bạn đã chọn, việc chuyển đổi là khó khăn. Chuyển từ Token Metadata sang Core yêu cầu đúc NFT mới. Không thể "chuyển đổi" các token hiện có.

Lập kế hoạch cho quy mô của bạn. Bắt đầu với 10K nhưng cuối cùng muốn 1M? Hãy xem xét nén từ đầu.

Khuyến nghị cho các dự án mới:

Bộ sưu tập nhỏ (dưới 10K), cần tương thích tối đa: Token Metadata

Bộ sưu tập nhỏ, quan tâm đến chi phí, sử dụng công nghệ hiện đại: Core

Bộ sưu tập lớn (trên 100K), trò chơi, chương trình khách hàng thân thiết: NFT nén

Cả ba đều sẵn sàng cho sử dụng thực tế. Chọn dựa trên yêu cầu của bạn, không phải "mới nhất là tốt nhất."

Tiếp theo: Tóm tắt những gì bạn đã học và các bước tiếp theo để xây dựng các dự án NFT.

Next LessonNhững điểm chính cần nhớ
Nội dung
Xem mã nguồn
Blueshift © 2026Commit: 0b5b255